“Ta muốn lòng thương xót, chứ không muốn của lễ”

Trong Phúc âm theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu đã trích dẫn cùng một đoạn trong Hosea 6:6, nơi Thiên Chúa phán: “Ta muốn lòng thương xót, chứ không muốn của lễ ”. Ngài làm điều này khi nói với các Pharisêu và sự thiếu lòng thương xót của họ. Pharisees là một nhóm người mà nhiều trong số chúng ta, sau khi đọc Tin Mừng, đã khá quen thuộc. Tuy nhiên, vấn đề là chúng ta khó có thể hình dung rằng nếu chúng ta không có lòng thương xót thì chúng ta giống như những người Pharisees. Nhưng hãy xem xét chủ đề về lòng thương xót (hoặc sự thiếu vắng của nó) một cách chi tiết hơn.

Lần đầu tiên Chúa Giê-su sử dụng đoạn Kinh Thánh của Ô-sê là khi Ngài kêu gọi Ma-thi-ơ, người thu thuế lúc bấy giờ, sau này trở thành tông đồ và nhà truyền giáo. Ma-thi-ơ chính mình mô tả cảnh đó:

Ma-thi-ơ 9:9-13
"Đức Chúa Jêsus đã đi khỏi nơi đó rồi, thấy một người tên là Ma-thi-ơ đương ngồi tại sở thâu thuế, bèn phán cùng người rằng: Hãy theo ta. Người liền đứng dậy, mà theo Ngài. Vả, đương khi Đức Chúa Jêsus ngồi ăn tại nhà Ma-thi-ơ, có nhiều người thâu thuế cùng kẻ xấu nết đến ngồi ăn với Ngài và môn đồ Ngài. Người Pha-ri-si thấy vậy, thì nói cùng môn đồ Ngài rằng: Làm sao thầy các ngươi ngồi ăn chung với người thâu thuế và kẻ xấu nết vậy? Đức Chúa Jêsus nghe điều đó, liền phán rằng: Không phải người khỏe mạnh cần thầy thuốc, nhưng là người có bệnh. Hãy đi, và học cho biết câu nầy nghĩa là gì: Ta muốn sự thương xót, nhưng chẳng muốn của lễ. Vì ta đến đây không phải để kêu kẻ công bình, song kêu kẻ có tội."

Những người Pharisêu không sai: những người mà Chúa đang ăn cùng quả thực là những kẻ có tội. Vì vậy, họ cho rằng Chúa không nên đến gần những người đó. Nhưng họ đã bỏ qua rằng Ngài đến chính là vì những người đó! Trong khi những người Pharisêu nói: “Đừng đến gần họ; họ là những kẻ có tội”, thì Chúa lại nói: “Ta sẽ ăn uống với họ, vì Ta đến vì họ, để tìm kiếm họ và kêu gọi họ trở lại ăn năn”. Điều này cũng đúng cho ngày nay: nếu chúng ta tránh xa những “kẻ có tội” – như thể chính chúng ta không phải là kẻ có tội – thì chúng ta giống như những người Pharisêu. Sự kiêu ngạo của họ đã khiến họ tự coi mình là “không có tội” và không cho phép họ tỏ lòng thương xót với những ai họ coi là “kẻ có tội”. Nhưng Thiên Chúa chống lại kẻ kiêu ngạo và ban ơn cho kẻ khiêm nhường, đây lại là một đoạn Kinh Thánh Cựu Ước được trích dẫn hai lần trong Tân Ước (Châm Ngôn 3:34, Septuagint (Lưu ý: Septuagint là bản dịch tiếng Hy Lạp cổ của Kinh Thánh Cựu Ước; khoảng 2/3 Kinh Thánh Cựu Ước trong Tân Ước được lấy từ bản dịch này)):

Gia-cơ 4:6
"nhưng Ngài lại ban cho ta ơn lớn hơn nữa. Vì vậy, Thánh Kinh chép rằng: Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, nhưng ban ơn cho kẻ khiêm nhường."

Và 1 Phi-e-rơ 5:5
"Cũng khuyên bọn trẻ tuổi, hãy phục theo các trưởng lão. Hết thảy đối đãi với nhau phải trang sức bằng khiêm nhường; vì Đức Chúa Trời chống cự kẻ kiêu ngạo, mà ban ơn cho kẻ khiêm nhường."

Khiêm nhường là điều Đức Chúa Trời tìm kiếm. Và đây là điều mà các Pha-ri-si và những người giống họ thiếu, và chúng ta cũng thiếu nhiều lần. Một ví dụ về hành vi này được tìm thấy trong Phúc Âm theo Luca 18:9-14:

Luca 18:9-14
"Ngài lại phán thí dụ nầy về kẻ cậy mình là người công bình và khinh dể kẻ khác: Có hai người lên đền thờ cầu nguyện: một người Pha-ri-si và một người thâu thuế. Người Pha-ri-si đứng cầu nguyện thầm như vầy: Lạy Đức Chúa Trời, tôi tạ ơn Ngài, vì tôi không phải như người khác, tham lam, bất nghĩa, gian dâm, cũng không phải như người thu thuế nầy. Tôi kiêng ăn một tuần lễ hai lần, và nộp một phần mười về mọi món lợi của tôi. Người thu thuế đứng xa xa, không dám ngước mắt lên trời, đấm ngực mà rằng: Lạy Đức Chúa Trời, xin thương xót lấy tôi, vì tôi là kẻ có tội! Ta nói cùng các ngươi, người nầy trở về nhà mình, được xưng công bình hơn người kia; vì ai tự nhắc mình lên sẽ phải hạ xuống, ai tự hạ mình xuống sẽ được nhắc lên."

Thiên Chúa yêu những trái tim khiêm nhường và khinh bỉ những kẻ kiêu ngạo. Ngài không nhìn xem chúng ta đã làm được bao nhiêu việc lành, đã làm hay không làm gì. Nếu những việc chúng ta làm không xuất phát từ trái tim khiêm nhường, không thể hiện lòng thương xót với người khác, thì nó có giá trị bằng không, giống như những việc làm của những người Pharisêu kiêu ngạo. Vì Chúa "muốn lòng thương xót chứ không phải hy sinh". Nhưng những người Pharisêu đã phớt lờ điều này, và nhiều lần chúng ta cũng phớt lờ nó, theo đuổi những việc làm tôn giáo mà không có lòng thương xót.

Lần thứ hai chúng ta thấy Chúa Giê-su nói với những người Pharisêu, sử dụng cùng một đoạn Kinh Thánh từ Ô-sê 6:6, là trong Ma-thi-ơ 12. Ở đó chúng ta đọc:

Ma-thi-ơ 12:1-8
"Lúc đó, vào ngày Sa-bát, Chúa Giê-su đi qua giữa đồng lúa mì; các môn đồ đói, bứt bông lúa mà ăn. Người Pha-ri-si thấy vậy, bèn nói cùng Ngài rằng: Kìa môn đồ thầy làm điều không nên làm trong ngày Sa-bát. Nhưng Ngài đáp rằng: Chuyện vua Đa-vít đã làm trong khi vua với kẻ đi theo bị đói, các ngươi há chưa đọc đến sao? tức là vua vào đền Đức Chúa Trời, ăn bánh bày ra, là bánh mà vua và kẻ đi theo không có phép ăn, chỉ để riêng cho các thầy tế lễ. Hay là các ngươi không đọc trong sách luật, rằng vào ngày Sa-bát, các thầy tế lễ trong đền thờ vi phạm luật ngày đó, mà không bị tội sao? Hơn nữa, Ta nói với các ngươi, tại nơi này có một Đấng cao trọng hơn đền thờ. Nếu các ngươi hiểu ý nghĩa câu này: Ta muốn lòng nhân từ, không muốn của tế lễ, thì các ngươi không trách những người vô tội; vì Con Người là Chúa ngày Sa-bát."

Các Pha-ri-si biết rất rõ chữ nghĩa của luật pháp. Và theo chữ nghĩa của luật pháp, họ đúng. Nhưng như Phao-lô đã nói:

2 Cô-rinh-tô 3:5-6
"Không phải do chính chúng tôi có tài năng mà nghĩ ra điều gì như bởi chính chúng tôi, nhưng tài năng của chúng tôi đến từ Đức Chúa Trời; và Ngài đã ban tài năng cho chúng tôi để giúp việc giao ước mới, không phải giao ước về chữ, mà là giao ước về Thánh Linh; vì chữ làm cho chết, nhưng Thánh Linh làm cho sống."

Khi ai đó chỉ tuân theo chữ nghĩa mà không có tinh thần, người đó không còn là tôi tớ của Đức Chúa Trời mà trở thành người Pharisêu. Ví dụ, chữ nghĩa nói "giữ ngày Sa-bát". Nhưng nếu lòng thương xót đòi hỏi, ví dụ để chữa lành cho ai đó vào ngày Sa-bát, thì điều răn đó không có hiệu lực. Lòng thương xót lớn hơn bất kỳ điều răn nào. Bởi vì điều răn lớn nhất là yêu thương nhau. Như Ma-thi-ơ 22:37-40 cho biết:

"Đức Chúa Jêsus đáp rằng: Ngươi hãy hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi. Ấy là điều răn thứ nhứt và lớn hơn hết. Còn điều răn thứ hai đây, cũng như vậy: Ngươi hãy yêu kẻ lân cận như mình. Hết thảy luật pháp và lời tiên tri đều bởi hai điều răn đó mà ra."

Và như 1 Giăng 4:20 cho biết:

"Vì có ai nói rằng: Ta yêu Chúa Trời, mà lại ghét anh em mình, thì là kẻ nói dối; vì kẻ nào chẳng yêu anh em mình thấy, thì không thể yêu Chúa Trời mình chẳng thấy được."

Yêu Chúa là điều răn thứ nhất, nhưng nói rằng chúng ta yêu Chúa mà không yêu nhau là nói dối. Chúng ta chỉ có thể thật sự nói "Tôi yêu mến Đức Chúa Trời" nếu chúng ta yêu thương nhau. Và đây là điều răn quan trọng nhất. Những người Pha-ri-si không thể hiểu điều này. Họ không thể hiểu rằng toàn bộ luật pháp và các tiên tri đều dựa trên việc yêu mến Đức Chúa Trời và yêu thương nhau. Điều răn về ngày Sa-bát và bất kỳ điều răn nào khác đều phụ thuộc vào việc yêu thương nhau và thể hiện lòng thương xót với nhau. Đó là tinh thần của luật pháp. Nhưng họ chỉ biết và chấp nhận chữ viết. Họ được thông báo chi tiết về chữ viết. Phải làm gì, khi nào làm, cách làm, các yêu cầu về ngày, mùa, số lượng. Họ biết mọi thứ về CHỮ VIẾT của luật pháp, nhưng họ phớt lờ mọi thứ về TINH THẦN của luật pháp, sự khiêm nhường, lòng thương xót và tình yêu thương lẫn nhau. Như Chúa đã từng nói với họ:

Ma-thi-ơ 23:23
"Khốn cho các ngươi, thầy thông giáo và người Pha-ri-si, là kẻ giả hình! vì các ngươi nộp một phần mười bạc hà, hồi hương, và rau cần, mà bỏ điều hệ trọng hơn hết trong luật pháp, là sự công bình, thương xót và trung tín; đó là những điều các ngươi phải làm, mà cũng không nên bỏ sót những điều kia."

Các thầy thông giáo và người Pha-ri-si là những người đầu tiên trong việc dâng một phần mười, nhưng lại là những người cuối cùng trong công bình, thương xót và trung tín. Nhưng công bình, thương xót, trung tín mới là điểm chính, là điều quan trọng hơn hết trong luật pháp. Đó cũng là những điều phát xuất từ một trái tim khiêm nhường, loại trái tim mà Đức Chúa Trời tìm kiếm. Không quan trọng chúng ta dâng một phần mười bao nhiêu hay làm những hy sinh khác như thế nào. Nếu chúng ta từ chối thể hiện lòng thương xót với anh em mình, thì chúng ta cũng giống như những người Pharisêu. Nói cách khác: điều duy nhất chứng tỏ chúng ta là người Pharisêu hay là tôi tớ chân chính của Thiên Chúa không phải là những hy sinh của chúng ta, mà là lòng thương xót và tình yêu thương mà chúng ta thể hiện với nhau. Những người thật sự phục vụ Đức Chúa Trời thể hiện lòng thương xót đối với anh em mình. Còn những người Pharisêu thì dâng hiến mà không có lòng thương xót. Đối với những người Pharisêu và những người giống họ – nhiều lần – điều quan trọng là những điều bên ngoài, đặc biệt là những điều mà người khác có thể thấy họ đang làm, từ đó nuôi dưỡng sự kiêu ngạo và ích kỷ của họ. Như Ma-thi-ơ 23:1-7, 13-14 cho biết:

"Bấy giờ Đức Chúa Jêsus phán cùng dân chúng và môn đồ Ngài rằng: Các thầy thông giáo và người Pha-ri-si đều ngồi trên ngôi của Môi-se. Vậy, hãy làm và giữ theo mọi điều họ đã bảo các ngươi; nhưng đừng bắt chước việc làm của họ, vì họ nói mà không làm. Họ đặt những gánh nặng khó chịu lên vai người khác, nhưng chính họ lại không muốn động tay vào. Họ làm mọi việc để cho người ta thấy, mang tấm bảng da rộng, xỏ tua áo dài; thích ngồi đầu trong tiệc, ưa ngôi cao nhất trong hội đường; muốn người ta chào mình giữa chợ, và thích người ta gọi mình là thầy! Khốn cho các ngươi, thầy thông giáo và người Pha-ri-si, là kẻ giả hình! Vì các ngươi đóng cửa nước thiên đàng trước mặt người ta; các ngươi không vào đó bao giờ, mà có ai muốn vào, thì lại ngăn trở. Khốn cho các ngươi, thầy thông giáo và người Pha-ri-si, là kẻ giả hình! Vì các ngươi làm bộ đọc lời cầu nguyện cho dài mà nuốt nhà đờn bà góa; vì cớ đó, các ngươi sẽ bị đoán phạt nặng hơn."

Đặc điểm chính của hành vi Pha-ri-si là giả hình. Một người Pha-ri-si tỏ ra đạo đức, nhưng lòng dạ lại vô đạo. Họ giả vờ khiêm nhường, nhưng thực ra đầy kiêu ngạo. Họ đặt gánh nặng lên vai người khác, nhưng chính họ lại không muốn động đến những gánh nặng đó. Họ cầu nguyện dài dòng, nhưng đồng thời lại nuốt chửng nhà cửa của góa phụ. Bề ngoài, anh ta trông có vẻ tôn giáo và đạo đức, nhưng bên trong đầy kiêu ngạo và không có lòng thương xót. Đến mức độ chúng ta hành động như vậy, chúng ta cũng là người Pharisêu. Và đây chính là điều mà tôn giáo giả dối thường làm: nó là Pharisêu, tức là giả dối, nặng nề, vô tình và kiêu ngạo. Trong khi tôn giáo chân chính được định nghĩa như trong Gia-cơ 1:27:

Gia-cơ 1:27
"Sự tin đạo thanh sạch không vết, trước mặt Đức Chúa Trời, Cha chúng ta, là thăm viếng kẻ mồ côi, người góa bụa trong cơn khốn khó của nó, và giữ lấy mình cho khỏi sự ô uế của thế gian."

Đạo thật và không tì vết trước mặt Đức Chúa Trời không phải là đạo của giáo lý hoàn hảo hay nhiều việc đạo đức, mà chỉ là đạo của lòng thương xót và tình yêu.

So sánh hành vi của các Pharisêu và những ai bắt chước họ với hành vi của Đức Giêsu. Họ không có lòng thương xót đối với những "kẻ có tội". Ngài ăn uống với họ, cố gắng chữa lành cho họ. Họ làm mọi việc để được người khác thấy. Nhưng Ngài làm phép lạ và ẩn mình, hoặc bảo những người được chữa lành đừng loan truyền tin tức. Tại sao? Bởi vì Ngài sống đúng với những gì Ngài dạy. Ngài đã nói:

Ma-thi-ơ 6:1-6
"Hãy giữ, đừng làm sự công bình mình trước mặt người ta, cho họ đều thấy. Bằng không, thì các ngươi chẳng được phần thưởng gì của Cha các ngươi ở trên trời. Vậy, khi ngươi bố thí, đừng thổi kèn trước mặt mình, như bọn giả hình làm trong nhà hội và ngoài đường, để được người ta tôn kính. Quả thật, ta nói cùng các ngươi, bọn đó đã được phần thưởng của mình rồi. Nhưng khi các ngươi bố thí, đừng cho tay trái biết tay phải làm gì, hầu cho sự bố thí được kín đáo; và Cha các ngươi, là Đấng thấy trong chỗ kín đáo, sẽ thưởng cho các ngươi. Khi các ngươi cầu nguyện, đừng làm như bọn giả hình; vì họ ưa đứng cầu nguyện nơi hội đường và góc đường, để cho thiên hạ đều thấy. Quả thật, Ta nói cùng các ngươi, bọn đó đã được phần thưởng của mình rồi. Nhưng khi ngươi cầu nguyện, hãy vào phòng riêng, đóng cửa lại, rồi cầu nguyện Cha ngươi, ở nơi kín đáo đó; và Cha ngươi, là Đấng thấy trong chỗ kín đáo, sẽ thưởng cho ngươi."

Đây là điều Ngài dạy, và đây cũng là điều Ngài làm. Đó là lý do Ngài ẩn mình sau những phép lạ.

Tóm lại: Công lý, lòng thương xót, đức tin và yêu thương nhau là điều quan trọng. Không phải hy sinh. Đức Chúa Trời của chúng ta không cần chúng ta dâng gì cho Ngài. Các lễ nghi tôn giáo hay luật lệ của chúng ta không có nghĩa lý gì với Ngài, khi chúng ta không có lòng thương xót. Trong thế giới vô tình này, Đức Chúa Trời muốn chúng ta là sứ giả của lòng thương xót. Trong thế giới bất công này, chúng ta phải làm công lý. Trong thời đại thiếu đức tin này, Ngài muốn chúng ta có đức tin. Đó là điều Chúa muốn nói khi Ngài nói rằng chúng ta là muối và ánh sáng của thế gian:

Ma-thi-ơ 5:13-16
"Các ngươi là muối của đất; song nếu mất mặn đi, thì sẽ lấy giống chi mà làm cho mặn lại? Muối ấy không dùng chi được nữa, chỉ phải quăng ra ngoài và bị người ta đạp dưới chơn. Các ngươi là ánh sáng của thế gian; một thành phố trên núi không thể bị che khuất: cũng không ai thắp đèn mà để dưới cái thùng, nhưng người ta để trên chơn đèn, thì nó soi sáng mọi người ở trong nhà. Ánh sáng của các ngươi hãy soi trước mặt người ta như vậy, để họ thấy những việc lành của các ngươi, và ngợi khen Cha các ngươi ở trên trời."

Vì những người bước đi trong lòng thương xót, công bình và đức tin, thế gian này vẫn còn ánh sáng, ánh sáng của chúng ta, trong đó. Hãy giữ lấy điều này và để ánh sáng ấy, ánh sáng của Chúa, chiếu sáng qua chúng ta trong thế gian này, làm vui lòng Cha chúng ta, không bước đi trong những việc tôn giáo chết chóc, nhưng trong lòng thương xót, công bình và đức tin, chính xác như Thầy chúng ta đã làm. Vì như Mi-ca 6:8 cũng nói:

Mi-ca 6:8
"Hỡi người! Ngài đã tỏ cho ngươi điều gì là thiện, Điều mà Đức Giê-hô-va đòi hỏi ngươi. Đó chẳng phải là làm điều công chính, ưa sự nhân từ Và bước đi cách khiêm nhường với Đức Chúa Trời ngươi sao?"